خود آگاهی

 

خود آگاهی :

هر یک از ما در زندگی موفقیت‌هایی را کسب کرده‌ایم که ناشی از توانایی‌ها و استعدادهایمان است.

 

کسب مهارت خود‌آگاهی نقس بسیار مهمی در سلامت و بهداشت روان ما دارد، اولین جزء خودآگاهی شناخت ویژگی‌ها و صفات خویش است، یک قسمت بسیار با اهمیت نحوه‌ی نگرش به خود است.

 

 نگریستن به خودمان عبارت است از، ارزیابی مثبت و منفی راجع به خودمان که باعث ساخت عزت نفس ما می‌شود، شکل‌گیری عزت نفس در ما از دوران کودکی آغاز می‌شود. دومین جزء از خود آگاهی شناخت توانایی‌ها و استعداد‌ها و پیشرفت‌مان است. سومین جزء خود آگاهی تصویر واقع بینانه‌ای است که از خود داریم، پذیرفتن خود واقعی و هم سو کردن آن با ایده‌آل تصویری که ما دوست داریم و می‌خواهیم مانند او باشیم، نیازمند تمرین و کسب مهارت خود آگاهی است.

جزء چهارم خود آگاهی شناخت افکار و ارزش‌ها و باور‌های ما است، مجموعه افکار ما باورها‌ی ما‌ را می‌سازد و مجموعه این باور‌ها ارزش‌های ما را به وجود می‌آورند در حقیقت افکار، باورها و ارزش‌های ما چارچوب و ساختار ذهنی ما را تشکیل می‌دهد و ما بر اساس این چارچوب یا ساختارها‌ی ذهنی، اطلاعات دریافتی از محیط پیرامون را پردازش می‌کنیم و بر مبنای ‌آن به دنیا و محیط پیرامون‌مان نگاه می‌کنیم و در خصوص دیگران، خودمان و محیط اجتماعی خود، رفتار و قضاوت می‌کنیم. آخرین جزء و مهم‌ترین جزء خود آگاهی که رابطه‌ی تنگاتنگی با دیگر اجزای آن دارد شناخت احساس رضایت و نارضایتی ما از خودمان و زندگی خودمان است.

 

شناخت اشتباه‌ها و نقاط ضعف، نارضایتی‌‌ها و شکست‌ها اولین قدم در جهت شناخت تغییر و اقدام در جهت رفع و اصلاح آن است. از آنجا که نوع رفتار ما ناشی از احساسات، افکار و نگرش‌ها و نوع برداشت، باور‌ها و میزان اعتماد به نفس و عزت نفس ما است، کسب مهارت خودآگاهی عامل مهمی در ارتباطات با موفقیت‌ها و شکست‌های ما به‌شمار می‌رود این توانایی عاملی است که باعث می‌شود افکار ما به توانمندی‌ها و نقاط مثبت‌مان معطوف شود به طور کلی کسب مهارت خود‌ آگاهی منشاء رفتارهای سازنده مفید مسئولانه و احترام به خود است.

 

در دهه‌های اخیر روانشناسان در بررسی اختلال‌های رفتاری و انحراف‌های اجتماعی به این نتیجه رسیده‌اند که بسیاری از اختلال‌ها و آسیب‌ها در ناتوانی برخی افراد در تحلیل‌های ویژگی‌های اخلاقی و رفتاری خویش است.

 

اکثر ما فقط درمورد ویژگی‌های  کلی و عمومی خود از جمله سن، جنسیت، وضعیت شغلی و … خود صحبت می‌کنیم و از ویژگی‌های شخصیتی و رفتاری خود اطلاعات کافی و مناسب نداریم مثلا نمی‌دانیم  چه کارهایی را خوب انجام می‌دهیم؟ چه ویژگی اخلاقی منفی داریم؟ الویت‌های ما در زندگی چیست؟ چه چیزهایی باعث ناراحتی ما می‌شود؟

 

رشد و خود‌ آگاهی به ما کمک می‌کند تا دریابیم که تحت فشار روانی قرار داریم یا خیر و این معمولا پیش شرط و شرط ضروری برای روابط اجتماعی و روابط بین فردی موثر و همدلانه است.

 


انواع خود آگاهی:

خود فیزیکی : به تصویری که هر شخص از ظاهر فیزیکی خود دارد گفته می‌شود آیا از ویژگی‌های ظاهری خود راضی هستید؟ یا احساس خوبی ندارید؟

خود جنسیتی: تصور و برداشتی که هر شخص از هویت و تمایلات خویش دارد گفته می‌شود آیا از زن یا مرد بودن خود احساس رضایت دارید؟

خود معنوی: تصور شخص از اعتقاداتش که معمولا به زندگی و باورهای مذهبی او معنا می‌بخشد. آیا مذهبی هستید؟ آیا به زندگی پس از مرگ باور دارید؟

خود تاریک: جنبه‌ی خاصی از خود است که دربرگیرنده‌ی اسرار ما است. چون دوست نداریم فاش شود معمولا انرژی زیادی برای مخفی ماندن آن صرف می‌کنیم.

خود آرمانی : بخشی از ما که می‌خواهیم به آن برسیم و در این فکر هستیم که چگونه به نظر می‌آییم؟ با نگاه به زندگی دیگران خود را مقایسه می‌کنیم سپس در ذهن خود تصویری از خود می‌سازیم که دوست داریم آن باشیم که به آن خود آرمانی می‌گویند.

خود واقعی: درونی‌ترین بخش وجود ا خود واقعی ما است که آن را به خوبی می‌شناسیم ولی افراد محدودی از آن آگاه هستند ممکن است از دیگران پنهان کنیم چون نگرانیم اگر دیگران خود واقعی ما را بشناسند علاقه‌شان نسبت به ما کم شود.


ویژگی افراد خودآگاه چیست؟

1- برای خود ارزش قائل هستند

2- از روحیه انتقاد‌پذیری برخوردار هستند

3- نسبت به ارزش‌ها و اعتقادات خود آگاهی کامل دارند و از آن دفاع می‌کنند

4- احساس خشنودی و رضایت خاطر دارند

5- در مقابل سختی‌ها و فشار مقاومت زیادتری نسبت به افراد دیگر دارند

6- به دنبال سرزنش کسی نیستند

7- اغلب دارای روحیه مثبت اندیشی هستند

 

با همراهی گروه روانشناسان روان متا به شخصیت درونی و ماهیت ذهنی خود آگاه شوید و راه رسیدن به اهدافتان را هموار‌تر کنید.